De zorgverzekering (ook wel basisverzekering genoemd) is een verplichte ziektekostenverzekering voor inwoners van Nederland. Deze verzekeringsvorm dekt noodzakelijke, op genezing gerichte, zorg. Kenmerken van de zorgverzekering zijn de verzekeringsplicht en de acceptatieplicht. De verzekeringsplichtige moeten zich verzekeren bij één van de verzekeraars en de verzekeraar is verplicht de verzekeringsplichtige (verzekerde) aan te nemen als cliënt. De inhoud van de basisdekking (waarvoor iedereen verzekerd is) wordt door de overheid vastgesteld.

Het nieuwe zorgverzekeringsstelsel
Per 1 januari 2006 beschikt Nederland over een systeem dat medische zorg voor elk persoon financieel bereikbaar maakt en bestaat uit twee volksverzekeringen, namelijk de algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en de Zorgverzekeringswet (Zvw). De AWBZ komt van rechtswege tot stand en verzekert 15 functies en wordt uitgevoerd door de zorgverzekeraars. De Zvw daarentegen schrijft voor dat elk Nederlands ingezetene verplicht is om verzekerd te zijn op de basisverzekering. Deze basisverzekering vergoedt de kosten van de basisdekking en elke verzekeraar is dan ook verplicht deze kosten te betalen. De staat is volgens de Wet op de Zorgtoeslag, verplicht om bij te dragen aan de premies voor Nederlandse burgers met een laag inkomen.

Verzekeringsplicht in Nederland
Zoals al eerder vermeld is elk Nederlands burger verplicht zich te verzekeren. Men verstaat de volgende groeperingen onder de Nederlandse burgers: Niet-ingezetenen werkzaam in buitenland bij Nederlandse overheidsinstelling, niet-ingezetenen met dienstbetrekking in Nederland en de bemanning van schepen en vliegtuigen met Nederlandse thuishaven. Gemoedsbezwaarden en militairen zijn vrijgesteld van de verzekeringsplicht wanneer zij in actieve dienst zijn.

Moeten gemoedsbezwaarden ook een zorgverzekering afsluiten
Een gemoedsbezwaarde is een persoon die (doorgaans door religieuze overwegingen) tegen het afsluiten van verzekeringen is. Deze persoon kan dan toestemming vragen bij de Minister van Financiën. De Minister kan besluiten deze persoon ontheffing te verlenen van de verzekeringsplicht. Wanneer de Minister van Financiën hier toestemming voor geeft, geeft deze automatisch ook toestemming tot ontheffing van de Wettelijke Aansprakelijkheidsverzekering, de autoverzekering en sociale verzekeringen als kinderbijslag, AOW en WIA. Wel moet de gemoedsbezwaarde persoon kunnen aantonen dat deze geen enkele verzekering heeft afgesloten.

Militairen en zorgverzekering
Militairen zijn vrijgesteld van de verzekeringsplicht omdat het Ministerie van Defensie de medische kosten van haar werknemers betaalt.

Dekking van de zorgverzekering
De basisdekking van de zorgverzekering dekt acht functies. Deze functies zijn vastgelegd in de polisvoorwaarden. De basisdekking bedekt geneeskundige zorg, mondzorg, farmaceutische zorg, hulpmiddelenzorg, verpleging, opname, behandeling in een ziekenhuis, verzorging, verblijf in bijvoorbeeld een zorghotel en vervoer voor medische noodzaken.

Eigen bijdrage en eigen risico bij de zorgverzekering
Sinds 2008 is het voor verzekeringnemers verplicht om een eigen bijdrage te doen en een eigen risico te hebben. Deze regelgeving beperkt de schadelast van de verzekeraar. De eigen bijdrage stelt dat bij sommige aanspraken een vast bedrag betaald wordt door de verzekerde. Het eigen risico stelt dat de verzekeraar een optioneel eigen risico mag aanbieden van 100, 200, 300, 400 en 500 euro. Sinds 2008 dient men ook een verplicht eigen risico te betalen, welke 155 euro per jaar bedraagt. Voor de verplichte eigen bijdrage zijn uitgesloten: huisartsenzorg, kraamzorg, verloskundige en mondzorg voor verzekerden tot 22 jaar oud.

Een rechtsbijstandverzekering is een verzekering die een overeenkomst biedt tussen de verzekeringsmaatschappij (verzekeraar) en de verzekeringsnemer en welke de verzekeringnemer bijstaat in het rechtsverkeer. De verzekeringsmaatschappij staat hierin de verzekeringnemer, onder vele voorwaarden en een aantal uitsluitingen, bij in het rechtsverkeer. Deze voorwaarden staan beschreven in de “kleine lettertjes” van de afgesloten of de af te sluiten polis. Bij veel Nederlanders is de rechtsbijstandsverzekering vooral bekend als een verzekering die ondersteunt bij het inhuren van advocaten of juristen bij geschillen. Praktisch gezien komt dit weinig voor en zijn het voornamelijk juridisch geschoolde medewerkers die de verzekeringsnemer bijstaat in de te behandelen zaken.

Enkele jaren geleden werd de rechtsbijstandverzekering vooral verkocht in combinatie met een autoverzekering. Doordat het claimbewustzijn in de richting van het Amerikaans recht en het steeds weer verder afnemen van de door de overheid gefinancierde rechtshulp is de Nederlandse particulier steeds vaker gedwongen om zich voor rechtsbijstand te verzekeren. De rechtsbijstandverzekering is af te sluiten voor particulieren en bedrijven.

Verschillende vormen van rechtsbijstandverzekering
Er zijn verschillende vormen van rechtsbijstandsverzekering mogelijk en kunnen op verschillende manieren de particulier of het bedrijf voorzien van juridische hulp. Doorgaans wordt er onderscheid gemaakt in twee vormen, namelijk in natura en in geld. Met rechtsbijstand in natura heeft de rechtsbijstandverzekeraar meerdere juristen en / of advocaten in dienst die de zaak voor de verzekeringsnemer behandelen. Mocht het voorkomen, zullen deze advocaten en juristen ook rechtszaken aanspannen in het belang van de verzekeringsnemer. Ook komt het voor dat de verzekeraar een bedrag ‘schenkt’ aan een verzekeringsnemer waarmee de verzekerde een advocaat of jurist naar keuze kan inhuren. De ingehuurde advocaat of jurist zal precies dezelfde stappen nemen als de juristen en advocaten die in dienst zijn van een verzekeringsmaatschappij.

De rechtsbijstandsverzekering in Nederland
In Nederland is de rechtsbijstandsverzekering doorgaans een naturaverzekering. Een juridisch geschil (waarvoor de verzekerde zich dus kan laten verzekeren) wordt namelijk bijna altijd behandeld door een jurist die in dienstbetrekking van de verzekeraar werkzaam is. Bij uitzondering (of wanneer er een geschil is tussen de verzekeringsnemer en de verzekeraar) kan er een beroep gedaan worden op de Geschillenregeling waardoor de behandeling uitbesteed wordt aan een advocaat die niet in dienst is van de verzekeringsmaatschappij. In dit geval krijgt de verzekeringnemer een geldbedrag toegewezen waarmee deze een advocaat of een jurist kan inhuren.

Verschillende vormen van rechtsbijstandverzekeraars.
De Wft (Wet op het Financieel Toezicht) heeft een aantal eisen opgesteld waar verzekeraars van rechtsbijstandverzekeringen aan moeten voldoen. Deze eisen zijn vooral opgesteld om belangenverstrengeling tegen te gaan. Eén van de eisen is dat algemene verzekeraars (een verzekeraar die naast de rechtsbijstandsverzekering ook andere vormen van verzekering als autoverzekering en aansprakelijkheidsverzekering)niet zelf de juridische kwesties mogen behandelen. Deze zijn vooral verplicht om de juridische diensten uit te besteden aan een gespecialiseerd rechtsbijstandsverzekeraar of een zelfstandig werkend juridisch schaderegelingkantoor. Hierdoor zijn er twee verschillende vormen van rechtsbijstandverzekeraar ontstaan, namelijk de rechtsbijstandverzekeraar (deze biedt enkel rechtsbijstandverzekeringen aan) en de zelfstandig schaderegelingkantoor (dit kantoor is veelal een stichting en behandelt rechtsbijstandverzoeken van de aangesloten verzekeraars).

In Nederland hebben zelfstandig ondernemers de mogelijkheid om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten. Deze verzekering voorziet de verzekerde (in dit geval dus de ondernemer) in een uitkering bij ziekte en / of invaliditeit waardoor de ondernemer zijn of haar functie niet meer kan uitvoeren. Het doel van dit type verzekering is het waarborgen van de continuïteit van de onderneming door het wegvallen van het inkomen van de ondernemer. De arbeidsongeschiktheidverzekering valt in Nederland onder de schadeverzekeringen en heeft tot gevolg dat de ondernemer er als gevolg niet op vooruit mag gaan. De ondernemer kan bij ziekte en / of invaliditeit dus niet meer geld ontvangen dan dat deze persoon ontving toen deze nog kon werken.

Wie komt in aanmerking voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering?
In Nederland is de arbeidsongeschiktheidsverzekering bedoeld voor zelfstandig ondernemers. Zelfstandigen, directeuren-grootaandeelhouders, vrije beroepsbeoefenaren en meewerkende echtgenoten vallen volgens de Nederlandse wetgeving onder zelfstandig ondernemers. Bovengenoemde groepen kunnen dus in aanmerking komen voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Een verzekerd inkomen bij arbeidsongeschiktheid
In Nederland zal de verzekerde som van de afgesloten arbeidsongeschiktheidsverzekering doorgaans afgeleid zijn van het inkomen van de ondernemer. Hierbij zal de verzekeraar nooit meer dan 80% van het inkomen willen verzekeren. Wanneer een ondernemer € 1.000,- euro per maand verdient, en deze persoon raakt arbeidsongeschikt, zal de verzekeringsmaatschappij doorgaans maar € 800,- uitbetalen. De ondernemer kan door het betalen van een hogere premie zich voor een hoger bedrag laten verzekeren waardoor de ondernemer bij ziekte en / of invaliditeit een vervanger kan inhuren zodat het bedrijf kan blijven bestaan.

Eigen risico
Bij ziekte en / of invaliditeit van de ondernemer zal de verzekeraar doorgaans een eigen risicotermijn verplicht stellen. Tijdens deze periode zal er geen uitkering worden verstrekt. Deze periode zal doorgaans een maand duren. Breekt de ondernemer dus bijvoorbeeld een been en kan deze ondernemer voor een periode van zes weken niet werken, zal deze persoon maar voor twee weken een uitkering krijgen. Deze uitkering is dus voor de laatste twee weken van de periode dat het been in het gips zit.

Eindleeftijd
De verzekering en de eventuele uitkering bij ziekte en / of invaliditeit zal eindigen wanneer de verzekerde de vooral overeengekomen eindleeftijd heeft bereikt. Heeft de verzekerde in het contract laten opnemen dat de arbeidsongeschiktheidsverzekering afloopt bij het bereiken van het 65e levensjaar, zal vanaf die dag de premie komen te vervallen en is er geen mogelijkheid meer om een uitkering te ontvangen. Voor bepaalde beroepssectoren zal de verzekeraar een lagere eindleeftijd eisen. Hierbij gaat het doorgaans over lichamelijk zware beroepen waarbij vervroegd pensioen regelmatig voorkomt. Enkele voorbeelden van deze zware beroepen zijn agrariër (boer) en bouwvakker.

De premie
De premie van een arbeidsongeschiktheidsverzekering wordt altijd uitgedrukt in een promillage. Bij een promilage van 50,00 zal de premie € 5,00 euro bedragen voor elke € 1.00,- aan verzekerd bedrag. Het promillage van de premie is afhankelijk van een aantal punten, die als volgt luiden: Invaliditeitskans, revalideringskans, sterftekans en interest.

In Nederland zijn er vele verschillende verzekeringsmaatschappijen te vinden. Bij de verzekeringsmaatschappijen onderling kunnen er ook verschillen bestaan tussen de aangeboden verzekeringen of de invulling van een verzekering. Doorgaans gaat het om kleine verschillen. In sommige gevallen kunnen het echter ook grote verschillen zijn. In dit artikel wordt zo goed mogelijk uitgelegd, in begrijpelijke taal, wat een verzekeringsmaatschappij nou precies is.

Een verzekeringsmaatschappij, ook wel verzekeraar genaamd, is een bedrijf welke verzekeringen aanbiedt. Meestal wordt een verzekeraar gezien als een financiële onderneming die het genot van een zeker bedrag (de premie) jegens een andere partij (de verzekeringnemer) verbindt tot het doen van één of meer uitkeringen indien een bepaalde onzekerheid zich voordoet. Voorwaarde hiervoor is wel dat de verzekeringnemer zich ook tegen deze onzekerheid verzekerd heeft.

Verzekeringsmaatschappijen in Nederland
Het grootste gros van de verzekeraars in Nederland is een naamloze vennootschap of een onderlinge waarborgmaatschappij. Een natuurlijk persoon (een particulier) of een andere rechtsvorm (onder ander een eenmanszaak, een besloten vennootschap, een vereniging of een stichting) mogen volgens de Nederlandse wetgeving niet optreden als verzekeringsmaatschappij. In Nederland zijn de verzekeraars onder te verdelen in drie categorieën, namelijk de schadeverzekeraar, de natura-uitvaartverzekeraar of een levensverzekeraar. Een verzekeraar mag in één entiteit niet twee of meer soorten verzekeraar zijn.

De Schadeverzekeraar
Een schadeverzekeraar is een verzekeraar die schadeverzekeringen afsluit. Het Burgerlijk Wetboek beschrijft een schadeverzekeraar als volgt: “Verzekering strekkende tot vergoeding van vermogensschade die de verzekerde zou kunnen leiden”. De Wet Financieel Toezicht (Wft) streeft de definitie van het BW na, maar met enkele aanvullingen en beperkingen, welke zijn als volgt: de natura-uitvaartverzekering is geen schadeverzekering, ongevallenverzekering is altijd een schadeverzekering, financiële instrumenten als derivaten zijn geen schadeverzekering, schadeverzekering is ook de sommenverzekering die géén levensverzekering is en de uitkerings plicht is het gevolg van een onzeker voorval of onzekere omstandigheid.

De levensverzekeraar
Een levensverzekeraar is volgens de Wet Financieel Toezicht degene die levensverzekeringen afsluiten. Ook bij levensverzekeringen verschilt de definitie van het Burgerlijk Wetboek met die van de Wft. Het BW beschrijft: “verzekering in verband met het leven of de dood gesloten sommenverzekering met dien verstande dat ongevallenverzekering niet als levensverzekering wordt beschouwd.”

De Natura-uitvaartverzekeraar
Een natura-uitvaartverzekeraar is geen levensverzekeraar en sluit enkel natura-uitvaartverzekeringen af. Het Burgerlijk Wetboek spreekt nergens van een natura-uitvaartverzekering, in tegenstelling tot het Wft. Het Wft beschrijft een natura-uitvaartverzekering als volgt: “een verzekering in verband met de verzorging van de uitvaart van een natuurlijk persoon waarbij de verzekeraar zich verbindt tot het leveren van een prestatie die niet tevens inhoudt het doen van een geldelijke uitkering.”

Grootste Nederlandse Verzekeraars
In Nederland zijn meerdere verzekeraars welke allemaal een groot aandeel hebben in het leven van een natuurlijk persoon. De top vijf van de grootste Nederlandse verzekeraars (naar premie omvang) telt Eureko, Uvit, ING, Fortis en Delta Lloyd. Hierbij is Eureko de grootste verzekeraar met 25,5% en Delta Lloyd de laagste met 7,9%. Natuurlijk zijn er ook nog andere verzekeraars te vinden.